Alerji Kartı ve Gıda Etiketleri

Etikette hangi dokuz alerjen zorunlu?

Paketli ürünlerde dokuz alerjenin (tokutei genzairyo) yazılması zorunlu. Tüketici İşleri Ajansı (CAA) kajuyu 1 Nisan 2026 itibarıyla bu listeye aldığını açıklıyor; ceviz 2023’te eklenmişti. Üreticilere etiketlerini yenilemeleri için 31 Mart 2028’e kadar geçiş süresi tanındı. Fukuoka Belediyesi’ne göre bu tarihe kadar üretilen, işlenen ya da ithal edilen ürünlerde eski etiket kullanılabilir. Yani kaju alerjin varsa raftaki bir ürünün etiketinde kaju yazmıyor diye rahat olma; içindekiler listesini satır satır oku.

Türkiye’den gelen biri için iki tuzak var. İlki “fıstık” kelimesi: yer fıstığı 落花生, Antep fıstığı ピスタチオ olarak geçer. İkincisi fındık. Fındık (ヘーゼルナッツ) ne zorunlu dokuzda ne de tavsiye edilen yirmide yer alıyor; etikette alerjen kutusunda görünmeyebilir. Fındık ya da Antep fıstığı alerjin varsa içindekiler listesini oku, emin olamazsan ürünü bırak.

Etiketi nasıl okursun?

Paketin arkasında 原材料名 (içindekiler) bölümünü bul. Alerjenler iki biçimde yazılır. Bireysel yazımda her malzemenin hemen yanında parantez içinde çıkar. Toplu yazımda listenin sonunda “(一部に小麦・卵・乳成分を含む)” gibi tek bir parantez bulunur; bu cümle “bir kısmı buğday, yumurta ve süt bileşeni içeriyor” demektir. Tokyo Büyükşehir Belediyesi iki yöntemi de anlatıyor.

Alerjen kutusunun yazmadığı bir şey yok sayılmaz. Aynı hatta başka ürünlerin yapıldığına dair “同じ工場で…を製造” gibi uyarı cümleleri görebilirsin; bu cümle yoksa bulaşma olmadığı anlamına gelmez. Taze ürünlerde etiket çoğu zaman hiç bulunmaz; hassas alerjide bunları satın almadan önce satıcıya sor. Konbini’deki ürün çeşitleri için Konbini sayfasına bak.

Zorunlu olmayan kalemler neden önemli?

Zorunlu dokuzun dışında 20 kalemlik bir “tavsiye edilen” liste var. Tokyo Büyükşehir Belediyesi’nin listesine göre içinde şunlar var: deniz kulağı, kivi, Antep fıstığı, badem, sığır eti, jelatin, kalamar, ikura, portakal, susam, somon, uskumru, soya, tavuk eti, muz, domuz eti, makadamya, şeftali, yam ve elma. Üretici bunları yazabilir ama yazmak zorunda değil.

Listede dikkat çeken şey domuz eti ile jelatin. Sebebi alerjidir, dinî değil; yani bu kalemler yazıldı diye helal denetimi yapılmış olmaz, yazılmadı diye de domuz yok demek değildir. Domuz arıyorsan Etiket Okuma sayfasındaki kelimelere bak. Antep fıstığı 1 Nisan 2026’da bu listeye eklendi. Güncel liste için Tüketici İşleri Ajansı’nın alerji etiketi sayfasını kontrol et.

Alerji kartı

Kartta şu cümle yazılabilir: “私は[alerjen]アレルギーです。入っていますか?” (Watashi wa [alerjen] arerugī desu. Haitte imasu ka? = [Alerjen] alerjim var. İçinde var mı?). Telefonda bir sürümünü, çıktı olarak ya da kaplı bir kartta ikincisini taşı. Osaka Eyaleti 11 dilde ve resimli bir iletişim sayfası yayımlıyor; Tokyo’nun sayfası Japonca, İngilizce, Çince ve Korece. Ağır alerjin varsa karta şu cümleleri de ekle:

Restoranda alerjini nasıl söylersin?

Restoranlarda, izakayalarda ve sokak tezgâhlarında alerjen bildirimi yasal zorunluluk değil; etiket kuralı paketli gıdaları kapsıyor. Garson kartı görünce mutfağa sorabilir ama cevabın kalitesi mekâna göre değişir. Siparişten önce kartı göster ve mutfağın cevabını beklemeden sipariş verme. Personel tereddüt ederse başka bir yer seç.

Zincir aile restoranlarında genelde alerjen tablosu (アレルギー表) bulunur; ilk günler için en kolay seçenek bunlar. Hazır yapılmış çorba ya da sos değişmez; bu yüzden ramen, kari ve haşlama yemekleri riskli. Yüksek sınıf sushi, omakase ve ryokan akşam yemeklerinde alerjini rezervasyon sırasında bildir; kaynaklar özel yemeklerde en az 48 saat öncesini öneriyor. Genel masa görgüsü için Restoran Kuralları sayfasına bak.

Menüde görünmeyen alerjenler hangileri?

Ağır alerjin varsa fritöz, ızgara, bıçak ve kesme tahtası gibi ortak ekipmanı da sor.

Reaksiyon olursa ve ilaç taşıyorsan

Gerçek anafilaksi şüphesinde 119’u ara ve adrenalin otoenjektörünü kullan. Hafif belirtiler için eczane antihistaminikleri çözüm olabilir, ama nefes ya da boğaz belirtisi varsa bekleme. Hastane ve eczane düzeni için Hastane ve Klinik ile Eczane ve İlaç sayfalarına bak; numaralar için Acil Numaralar sayfası işe yarar.

Sağlık Bakanlığı (MHLW) kişisel kullanım için bir aya kadar reçeteli ilacı özel işlem olmadan sokmana izin veriyor. Şırıngasıyla birlikte enjektabl ilaçlar da bir ayın altındaysa muaf. Bir aydan fazlası için gelmeden önce ithalat onayı (yunyu kakunin) alman gerekiyor. Sayfada adrenalin otoenjektörü özel olarak anılmıyor; emin olmak için varış havalimanındaki bölge ofisinden eczacı müfettişe e-posta at. İlacı orijinal ambalajında, reçete ve doktor mektubuyla taşı. Doktoruna acil planını ve dozları danış.

Örnek senaryolar

Diğer ihtiyaçlar

Domuz ve alkol bu sayfanın konusu değil. Helal bir akşam için Helal Yemek Bulma, vejetaryen ve vegan için Vejetaryen ve Vegan sayfasına bak.

Pratik ipuçları

• Kartı hazırla: Japonca alerji cümlesini telefonda ve basılı taşı.
• Etiketi baştan sona oku: alerjen kutusuyla yetinme.
• Çapraz bulaşmayı sor: ortak yağ ve ekipmanı öğren.
• Rezervasyonda söyle: özel menüde alerjeni baştan bildir.
• Güvenli yemek listesi yap: 5–10 kontrol edilmiş yemek ilk günleri kurtarır.
• Acil durumda 119’u ara: anafilaksi şüphesinde ambulans için bu numara.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Sıradaki adım