Orman yürüyüşleri

Shinrin-yoku: orman banyosu nedir?

Shinrin-yoku, ormanda acele etmeden yürümek ve vakit geçirmek demek. Amaç mesafe ya da zirve değil; ağaçların kokusu, derenin sesi ve yavaş tempo. Japonya’da bu fikir, kentlilerin ormana dönmesini teşvik etmek için 1980’lerde ortaya çıktı.

Bugün Orman Terapisi Derneği (Forest Therapy Society) bazı ormanları “orman terapisi alanı” olarak tescil ediyor. Derneğe göre tescil 2006’da başladı ve Hokkaido’dan Okinawa’ya 60’tan fazla orman bu listede. Bu ormanlarda yürüyüş yolları düzenli ve rehberli programlar var. Japonya’da dağa çıkmanın genel kurallarını milli parklar ve yürüyüş rehberinde anlattık; burası alçak ormanlara odaklanıyor.

Kendi başına orman banyosu için:

• Telefonu sessize al ve fotoğraf çekmeyi yürüyüşün sonuna bırak.
• Normal tempondan daha yavaş yürü; arada dur ve etrafı dinle.
• Bir dere kenarında ya da bankta on dakika otur, yalnız nefesine dikkat et.
• İki üç saatlik kısa bir döngü seç; yorulmak bu pratiğin amacı değil.

Akasawa ve orman yolu görgüsü

Nagano’daki Akasawa Doğal Dinlenme Ormanı, 1970’te Japonya’nın ilk doğal dinlenme ormanı oldu; 1982’deki ilk orman banyosu etkinliği de burada yapıldı. Giriş, tren ve rota ayrıntılarını orman banyosu rehberinde anlattık. Aynı vadideki posta kasabalarını Kiso vadisi sayfasında bulursun.

Japon orman yollarında birkaç yazısız kural var:

• Dar patikada yukarı çıkana yol ver; karşılaştığın kişiye “konnichiwa” diye selam ver.
• Patikadan çıkma, bitki ve yosun koparma. Japan-guide’a göre işaretli yol dışına çıkmak çoğu korunan alanda yasak.
• Ormanda çöp kutusu yok; getirdiğin her şeyi geri götür.
• Tapınak ormanlarında (chinju no mori) ağaçlara iple bağlı kutsal kuşaklara dokunma.

Beş orman rotası

Çevre Bakanlığı Yakushima’daki kısa Yayoi kursunu en düşük kondisyon ve zorluk derecesinde sayıyor, ama yol üzerinde dik ahşap basamaklar var. Taikoiwa rotası ise dere geçişli, toprak bir patika; yürüyüş botu iste. Yakushima ormanını Shiratani Unsuikyo sayfasında, hac yolunu Kumano sayfasında, dere yürüyüşünü Oirase sayfasında ayrıntılı anlattık.

Hangi durumda hangisi?

• Bir günün var ve Tokyo ya da Nagoya’dasın: Akasawa. Kiso vadisindeki posta kasabalarıyla aynı güne sığar.
• Prenses Mononoke’deki gibi yosunlu orman istiyorsan: Yakushima’da Shiratani. Adaya ulaşım uzun, en az iki gece ayır.
• Yürürken tarih ve tapınak görmek istiyorsan: Kumano Kodo. Köy evlerinde konaklayarak iki günde Hongu’ya varırsın.
• Sonbahar renkleri için: Oirase Deresi ya da Kumano. Yaprak takvimi için momiji yürüyüşleri rehberine bak.
• Çocukla ya da yaşlı biriyle: Akasawa’nın düz yolları ve orman treni.

Mevsime göre orman

Kene, sülük ve eşek arısı

Alçak ormanların riski ayıdan çok küçük canlılar. Sağlık Bakanlığı (MHLW), kenelerin taşıdığı SFTS (ağır ateşli trombositopeni sendromu) hastalığına karşı uyarıyor. Bakanlığın önerisi şöyle: çalılık ve uzun otlu alanlara girerken tenini kapat. Kene tutunursa kendin koparma, bir deri doktoruna çıkart.

• Kene: uzun kollu giysi ve uzun pantolon giy, paçayı çorabın içine sok. Yürüyüşten sonra vücudunu kontrol et.
• Sülük: nemli yaz ormanlarında, özellikle yağmurdan sonra çok olur. Açık renkli giysi görmeyi kolaylaştırır.
• Eşek arısı: japan-guide, eşek arılarına (suzumebachi) özel dikkat istiyor. Uğultu duyarsan sakin biçimde uzaklaş; kollarını sallama.
• Ayı: alçak ormanlarda da görülebilir. Ne yapacağını yukarıda bağlantısını verdiğimiz yürüyüş rehberinin ayı güvenliği bölümünde anlattık.

Örnek orman günü

1. Sabah: erken bir trenle vadiye git. Orman yolları sabah serin ve sessiz.
2. Öğleye kadar: iki üç saatlik kısa bir döngü yürü. Durup dinlenmek, orman banyosunun özü.
3. Öğle: yakındaki köyde soba ya da onigiri ile yemek; dağ köylerinde lokanta az, erken kapanır.
4. Öğleden sonra: bir posta kasabası ya da tapınakla günü bağla.
5. Akşamüstü: son otobüs ya da tren saatini önceden kontrol et; kırsalda seferler seyrek.

Türkiye’den gidenler için notlar

• Karadeniz yaylası ile karşılaştırma: Japon ormanları Doğu Karadeniz kadar nemli ve yeşil, ama yollar çok daha düzenli. Tahta basamaklar ve işaretler yaygın.
• Sessizlik: Japonlar ormanda yüksek sesle müzik çalmaz, piknikte mangal yakmaz. Ateş yakmak çoğu yerde yasak.
• Yemek: dağ köylerindeki lokantalarda et suyu çoğu zaman balık ya da domuz bazlı. Hassasiyetin varsa yanında yiyecek taşı.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Sıradaki adım