Japonya’da Hastane

Hangi hastane hangi işe bakar?

Japonya’da hastaneler görevlerine göre ayrılır. Büyük hastanelerin asıl işi, kliniğin çözemediği vakaları almak ve ileri tedavi yapmaktır. Mahalledeki küçük hastaneler ise hem ayakta hem yatarak tedavi verir.

Hastane ile klinik arasındaki yasal fark yatak sayısıdır. Bu ayrımın özeti hastaneler ve klinikler sayfasında.

Sevk mektubu nasıl alınır?

Sevk mektubunun resmî adı 診療情報提供書 (shinryō jōhō teikyōsho) yani tıbbi bilgi aktarım belgesidir. Klinik doktorun bunu, ileri tetkik veya uzman görüşü gerektiğini düşündüğünde yazar.

• Hastaneyi seçebilirsin: Evine ya da işine yakın bir hastane istiyorsan doktoruna söyle. Mektup o hastanenin adına yazılır.
• Zarfı açma: Mektup genelde kapalı zarfla verilir.
• Tahlilleri iste: Klinik, kan tahlili ve görüntüleri CD veya çıktı olarak ekleyebilir. Böylece aynı tetkikleri tekrar yaptırmazsın.
• Ücreti vardır: Mektup sigortalı bir tarife kalemidir. Katkı payını klinikte muayeneyle birlikte ödersin.
• Randevuyu klinik ayarlayabilir: Birçok klinik, hastanenin 地域連携室 (chiiki renkeishitsu, bölge iş birliği birimi) ile randevuyu senin yerine alır.

Sevksiz başvuruda ek ücret

Bu ücretin adı 選定療養費 (sentei ryōyōhi) ya da kısaca 特別の料金 (tokubetsu no ryōkin) olarak geçer. Amacı, büyük hastanelerin hafif şikâyetlerle dolmasını önlemektir.

Sağlık Bakanlığı’nın 1 Ekim 2022’den beri geçerli kuralına göre üç grup hastane bu ücreti almak zorundadır. Bunlar ileri işlevli hastaneler ile 200 ve üzeri genel yataklı bölge destek hastaneleri ve sevk öncelikli kuruluşlardır.

Tutarlar vergi dahildir ve tabandır; hastane daha yüksek belirleyebilir. Kontrol ücreti, hastane seni kliniğe geri gönderdiği hâlde yine doğrudan gelirsen uygulanır.

Zorunlu grupta olmayan 200 ve üzeri yataklı hastaneler de kendi belirlediği bir sevksiz ücret alabilir. Gitmeden önce hastanenin sitesinde 選定療養 başlığına bak.

Ücret alınmayan durumlar da tanımlıdır. Acil hastadan ve devletin kamu sağlık yardımından yararlananlardan bu ücret istenemez. Hastane afetzede, iş kazası ya da trafik kazası gibi durumlarda da ücreti kaldırabilir. Mesai dışında acil olmayan başvuru ve kendi isteğinle yaptırdığın randevu ise muaf değildir.

Hastanede ilk gün nasıl geçer?

1. İlk başvuru masası: 初診受付 (shoshin uketsuke) yazan masaya sevk mektubu ve My Number kartın ya da 資格確認書 belgenle git.
2. Form: Kayıt formu ve 問診票 (monshinhyō, şikâyet formu) doldurursun. İlaçlarını ve alerjilerini buraya yaz.
3. Hasta kartı: Sana 診察券 (shinsatsuken) adlı plastik bir hasta kartı verilir. Sonraki her gelişte bu kartla kayıt olursun.
4. Bölüm masası: İlgili bölümün önünde sıranı beklersin. Birçok hastane sıra numarasını ekrandan duyurur.
5. Tetkik: Kan, röntgen ya da başka tetkik istenirse ayrı katlara yönlendirilirsin. Sonuç için bazen başka bir gün çağrılırsın.
6. Ödeme: 会計 (kaikei, vezne) ya da otomatik ödeme makinesinde ödersin. Büyük hastanelerde kart çoğu zaman geçer, ama gitmeden sitesinden kontrol et.
7. Reçete: İlacı çoğunlukla hastane dışındaki eczaneden alırsın; ayrıntı eczane ve ilaçlar rehberinde.

Birçok büyük hastane yeni hasta kabulünü sabah saatleriyle sınırlar. Kabul saatini hastanenin sitesinde 外来受付時間 (gairai uketsuke jikan) başlığından kontrol et. Kontrol muayeneleri ise çoğunlukla randevuyla yapılır; randevu düzeni randevu rehberinde.

Hastaneye yatış

Yatış kararı verildiğinde hastane sana bir yatış rehberi ve birkaç form verir. Bu formlar Japonca olur; imzalamadan önce anlamadığın satırı sor.

• Kefil: Hastaneler genelde 保証人 (hoshōnin, kefil) ister. Ancak Sağlık Bakanlığı’nın 2018 bildirimine göre yatış gerekli olduğu hâlde yalnızca kefil yok diye hastayı reddetmek hekim yasasına aykırıdır. Japonya’da tanıdığın yoksa bunu hastanenin sosyal hizmet birimiyle konuş.
• Tek kişilik oda farkı: 差額ベッド代 (sagaku beddo dai) sigorta dışıdır. Hastane bunu ancak imzalı onay formunla isteyebilir. Tedavi gereği ya da enfeksiyon kontrolü için tek kişilik odaya alındıysan ücret istenmemelidir.
• Depozito: Bazı hastaneler yatışta 入院保証金 (nyūin hoshōkin) adlı geri ödenen bir depozito ister. Tutarı yatış rehberinde yazar.
• Yüksek fatura: Aylık katkı payın bir sınırı vardır. Sınırın nasıl işlediği ve ödeme anında nasıl uygulandığı sağlık sigortası sayfasında.
• Getireceklerin: Terlik, havlu, pijama ve diş fırçası çoğu hastanede hastaya aittir. Bazı hastaneler bunları günlük ücretli set olarak kiralar.

Acil servis ve gece

Büyük hastanelerin acil servisi 救急外来 (kyūkyū gairai) adını taşır ve gece de açıktır. Ama bu kapı, gündüz kliniğe gitmemiş hafif hastalar için değildir. Ambulans, danışma hatları ve nöbetçi kuruluşlar acil durum sayfasında anlatılıyor.

Örnek senaryolar

• Giray, Nagoya’da mühendis: Haftalardır süren baş dönmesi için doğrudan üniversite hastanesine gidiyor. Sevk mektubu olmadığı için katkı payına ek olarak en az 7.000 yen ödüyor. Bir sonraki sefer önce kliniğe gitmesi hem ucuz hem hızlı olurdu.
• Hilal, Sendai’de doktora öğrencisi: Klinik doktoru tiroit için ileri tetkik istiyor. Hilal evine yakın hastaneyi seçiyor; klinik randevuyu ayarlayıp tahlil sonuçlarını mektuba ekliyor. Hastanede ek ücret ödemiyor, aynı tahlilleri de tekrar yaptırmıyor.

Türkiye’den gelenler için notlar

• “Özel hastaneye giderim” alışkanlığı: Japonya’da özel ya da devlet ayrımı yerine kademe ayrımı önemlidir. Sevksiz gidişin ek ücreti hastanenin sahibinden bağımsızdır.
• Eski raporlarını getir: Kronik bir rahatsızlığın varsa e-Nabız’daki raporları ve tahlilleri İngilizce özetle yanında taşı. Doktorun geçmişi görmesi tekrar tetkiki azaltır.
• Kefil konusunu erken konuş: Planlı bir ameliyat bekliyorsan, kefil ve depozito koşullarını yatıştan önce sor.
• Dil desteğini önceden iste: Tercüman ya da uzaktan çeviri desteği olup olmadığını randevu alırken sor; seçenekler dil desteği rehberinde.

Sık yapılan hatalar

• Sevk mektubunu açmak: Zarfı kapalı teslim et; içeriği merak ediyorsan doktoruna sor.
• Kabul saatini kaçırmak: Öğleden sonra gidince yeni hasta kaydı kapanmış olabilir.
• Oda farkı formunu okumadan imzalamak: İmza, günlük oda farkını kabul ettiğin anlamına gelir.
• Acil servisi gündüz kliniği gibi kullanmak: Acil olmayan gece başvurusu ek ücretten muaf değildir.
• Hasta kartını kaybetmek: 診察券 kayıt numaranı taşır; her gelişte yanında olsun.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Sıradaki adım