Yosakoi Festivali

Genel bakış

Yosakoi, 1954’te Kochi’de başlayan bir dans festividir. Gelenek ile modern müziği birleştiren, büyük koreografili ekiplerle yapılan bir dans türüdür. Kochi’deki festival, kaynaklara göre her yıl ağustosta yapılır (2020 hariç).

Yosakoi’nin adı, Kochi’de eskiden söylenen halk şarkısı Yosakoi-bushi’den gelir; ifadenin yaygın yoruma göre “gece gel” anlamına geldiği söylenir, ama bu kökenle ilgili anlatımlar değişebilir. Festival, savaş sonrası dönemde şehrin ticaret odası gençlik kolunun girişimiyle 1954’te başladı; 1950’deki bir bölgesel sanayi fuarında ilk kez sahnelenen dans bu fikre zemin hazırlamıştı. İlk yıl yaklaşık 21 ekip ve 750 kadar dansçı katıldığı aktarılır. Bugün ise dört gün süren ve toplamda yaklaşık bir milyon izleyiciyi kentin sokaklarına çekebilen büyük bir yaz festivali olmuştur.

Festivalin kuralları azdır ama nettir: dansçılar elinde naruko taşır, ileri doğru ilerleyerek dans eder ve müzik, Kochi’nin eski ezgisinden türetilen Yosakoi Naruko Odori melodisinden bir bölüm içerir. Geri kalan her şey (müzik tarzı, kostüm, koreografi) ekibe bırakılmıştır. Bu esneklik sayesinde geleneksel şarkılar yanında rock, hip-hop ya da samba esintili düzenlemeler de dinlenir. Yosakoi, 1990’lı yıllarda Sapporo’daki Yosakoi Soran festivaliyle (1992) ve ardından Japonya’nın pek çok şehrindeki yerel versiyonlarla ülke geneline yayıldı; kaynaklarda yüzlerce yerde benzer festivaller düzenlendiği belirtilir.

Ne görülür

Yosakoi’nin ayırt edici öğesi, naruko adı verilen ahşap çıngıraklardır. Naruko, Kochi’de kuşları pirinç tarlalarından kovmak için kullanılırmış. Ekipler renkli kostümlerle sokaklarda dans eder; festival şehir merkezinde yapılır.

Naruko, bir zamanlar kuşları pirinç tarlalarından kovmak için kullanılan küçük ahşap çıngıraktır; dansçılar bunu çalarak ritim tutar. Çoğu ekibin arkasında müziği taşıyan, hoparlörlü bir araç olan jikatasha ilerler; boyalı kostümler, bayraklar ve koordineli sıralanmış yüzlerce dansçı sokakta akıp gider. Ekip sayısı yıldan yıla değişir; kaynaklarda yaklaşık 200 ekip ve on binlerce dansçıdan söz edilir. Resmî yarışma dalında ekip büyüklüğüne üst sınır konur.

Program dört güne yayılır. 9 Ağustos akşamı ön gece (zensai) gösterileri ve ilk akşamın havai fişek gösterisi yapılır; 10 ve 11 Ağustos ana günlerdir ve gösteriler öğleden akşam geç saatlere kadar sürer; 12 Ağustos’ta ise ulusal yarışma ve ödül/kapanış etkinlikleri düzenlenir. Gösteriler şehir merkezinde onlarca noktada yapılır: yarışma (kyoenjo) alanları jüri önünde dans edilen yerlerdir, gösteri (enbujo) alanları ise daha rahat, çoğu zaman ücretsiz yerlerdir. Otesuji Caddesi’ndeki ana yarışma alanında ücretli koltuklar bulunur; kaynaklarda koltuk fiyatları yaklaşık 1.000–3.000 yen arasında anılır ama her yıl değişebilir. Ayakta izleme alanlarının çoğu ücretsizdir. Ziyaretçiler isterse “Shimin Kensho” gibi halka açık ekiplere de katılabilir; bu ekiplerde naruko ödünç verilir ve kostüm ücreti düşüktür.

Nasıl gidilir

Tarihler her yıl değişebilir, bu yüzden resmî takvimi kontrol et; festival zamanında otel fiyatları artar. Yosakoi, daha sonra Japonya’nın başka şehirlerine ve dünyaya da yayılmıştır.

Festival alanları Kochi şehir merkezindedir. JR Kochi İstasyonu’ndan ana yarışma alanı Otesuji ve çevresine yürüyerek yaklaşık 10–15 dakikada ulaşılır; Kochi’nin tramvayı (Tosaden) ana ulaşım omurgasıdır ve çoğu alan bir tramvay durağına yakındır. Gösteri günlerinde ana caddeler trafiğe kapanır; bu yüzden araba yerine tramvay ve yürüyüş tercih edilir. Kochi Ryoma Havalimanı’ndan şehre otobüs bağlantısı vardır, süre yaklaşık 30–40 dakika civarındadır. Güncel saat tablosu ve park yasağı bilgileri için resmî festival sitesine ve şehir turizm sitesine bak; tarih ve program her yıl biraz değişebilir. Gösterilerin nerede olduğunu bulmak için yerel uygulamalar da kullanılır.

İpuçları

• Erken rezervasyon yap.
• Sıcakta su al.
• İzleyici alanlarına erken gel.
• Kalabalıkta çantana dikkat et.
• Resmî programı takip et.
• Alanlar arası yürüme mesafesi uzun olabilir; rahat ayakkabı ve güneşlik taşı.
• Ücretli koltuk satın alacaksan yalnızca resmî satış kanallarını kullan; yeniden satışlarda fiyatlar yüksek olabilir.
• Çöpünü yanında taşı ve yaya yollarını kapatma; sokak gösterilerinde flaşlı fotoğraf dansçıları rahatsız edebilir.
• Yoğun saatler akşam 18–21 civarıdır; öğleden önce ve öğleden sonra erken saatler daha sakindir.

Ne zaman gidilir

Festival ağustosta yapılır.

Festival her yıl 9–12 Ağustos arasında yapılır ve bu tarihler yıllar içinde sabit kalmıştır; ancak programın saatleri ve alanlar yıldan yıla değişebilir, bu yüzden planlamadan önce resmî duyuruya bak. Ağustos Kochi’nin en sıcak ve nemli dönemidir: gün boyu su, şapka ve gölge aralarını planla. En kalabalık zaman 10–11 Ağustos akşamları ve 12 Ağustos’ta ulusal yarışma saatleridir; otel odaları aylar önceden dolabilir. Festival dışında yıl boyu bazı hafta sonları şehirde küçük Yosakoi gösterileri yapılabilir ve festival bilgi merkezinde kostüm deneme ya da naruko yapımı gibi etkinlikler bulunabilir; ayrıntı için turizm ofisine sor.

Yakında ne var

Festival günleri Kochi Kalesi ve Hirome Pazarı ile birleştirilebilir.

Festival alanları Kochi Kalesi, Hirome Pazarı ve sokak pazarının bulunduğu merkezle iç içedir; gösteri arasında Hirome’de yemek yemek yaygın bir plandır. Sokak pazarı Yosakoi günlerinde (10–12 Ağustos) kurulmaz. Şehir tarihine ilgi duyanlar Kochi Kalesi’ni ve Harimayabashi Köprüsü civarını gezebilir; deniz kıyısı için Katsurahama otobüsle yaklaşık yarım saat uzaklıktadır ve festival dışı günlerde daha sakin bir plan olur.

Sık sorulan sorular

Sıradaki adım

Kaynaklar: Kochi turizm kaynakları, Wikipedia, japan-guide, resmî web siteleri. Görsel kaynakları ve lisansları fotoğraf kredilerinde belirtilmiştir.