Tokutei Ginou — Belirli Beceri Sahibi İşçi
İşçi açığını kapatmak için 2019’da hayata geçirilen özel kategori
Kapsam ve sektörler
Tokutei Ginou, özellikle vasıflı mavi yaka pozisyonlar için tasarlanmıştır. Sistem 2019’da 14 sektörle başladı; Mart 2024 kararnamesiyle otomobil taşımacılığı, demiryolu, orman ürünleri ve odun işleme eklenerek 16 sektöre çıktı. Ocak 2026 kararıyla çamaşırhane hizmetleri, lojistik depo işletmeciliği ve kaynak dönüşümü (geri dönüşüm) eklenerek toplam 19 sektöre ulaşıldı — ancak bu son 3 sektör için sınav altyapısı henüz kurulmadığından fiilî işe alım 2027 civarına ertelenmiştir. Güncel liste: bakım/sağlık hizmetleri, temizlik, temel malzeme/sanayi makine/elektronik üretimi, inşaat, gemi yapımı, otomotiv bakım-onarımı, havacılık, konaklama/otelcilik, tarım, balıkçılık, gıda-içecek üretimi, yiyecek-içecek hizmetleri, otomobil taşımacılığı, demiryolu, orman ürünleri, odun işleme ve (2027’den itibaren) çamaşırhane, lojistik depo, kaynak dönüşümü.
Tip 1 ve Tip 2
Tip 1
5 yıla kadar kalınabilir (yıllık yenilenebilir). Aile Japonya’ya getirilemiyor. Beceri sınavı ve Japonca sınavı (N4 seviyesi) zorunlu. 16 sektörün tamamında geçerli.
Tip 2
Süresiz yenilenebilir, aile getirilebiliyor. Daha yüksek beceri düzeyi ve genellikle saha liderliği deneyimi gerektiriyor. Haziran 2023 kararıyla kapsam 2’den 11 sektöre genişledi: temizlik, temel malzeme/sanayi makine/elektronik üretimi, inşaat, gemi yapımı, otomotiv bakım-onarımı, havacılık, konaklama, tarım, balıkçılık, gıda-içecek üretimi ve yiyecek-içecek hizmetleri. Bakım/sağlık hizmetleri ayrı bir “Kaigo” (bakım) oturma statüsüne geçiş yolu sunduğundan Tip 2 kapsamı dışındadır.
Başvuru koşulları
Japonya İmmigrasyon ajansı tarafından onaylı sınavlar geçilmesi gerekmektedir. Her sektörün kendi sektörel beceri sınavı mevcuttur. Bunlara ek olarak Japonca dil sınavı (JFT-Basic veya JLPT N4) başarıyla tamamlanmalıdır. Teknik Stajyer Programı’nı (TITP) başarıyla tamamlayanlar sınav muafiyetinden yararlanabilir.
Başvuru Süreci
Genel akış şöyledir: (1) İlgili sektörün beceri sınavını ve Japonca dil sınavını (JFT-Basic veya JLPT N4) geç; (2) Japonya’da sizi istihdam edecek bir işveren bul (işveren, “kabul kuruluşu” olarak Immigrasyon’a kayıtlı olmalıdır); (3) işveren, senin adına Certificate of Eligibility (COE — Uygunluk Sertifikası) başvurusu yapar; (4) COE onaylandıktan sonra en yakın Japon konsolosluğundan vize başvurusu yapılır. Teknik Stajyer Programı’nı (TITP) 3 yıl başarıyla tamamlayanlar, aynı sektörde Tip 1’e geçerken sınav muafiyetinden yararlanabilir — bu, pratikte en yaygın geçiş yoludur.
Tokutei Ginou için pratik ipuçları
- Sınavlar Türkiye’de yapılmıyor: Beceri sınavı ve JFT-Basic Japonca sınavı Asya merkezlerinde; turist vizesiyle Japonya’da sınava girmek mümkün.
- Kayıtlı destek kuruluşu şart: Tip 1’de işveren, ‘tōroku shien kikan’ ile sözleşme yapar; oryantasyon, ev bulma ve Japonca desteği bu kuruluştan.
- Aile getirilemez (Tip 1): 5 yıllık toplam süre; Tip 2’ye geçince (11 sektör) süre sınırsız ve aile birleşimi mümkün.
- Aracı ücreti yasal değil: Türkiye’deki ‘iş bulma’ aracıları adayından ücret alamaz; sözleşmeyi Japonca ve Türkçe iste.
- Sektör değişimi: Aynı statü içinde sektör değiştirmek için yeni beceri sınavı ve statü değişikliği başvurusu gerekir.
Sıkça sorulan sorular
Türkiye’den başvurabilir miyim?
Evet, bazı sektörler için sınavlar yurt dışında yapılmaktadır. Ancak her sektör her ülkede sınav düzenlemez. Güncel sektör ve sınav bilgilerini Göçmenlik Hizmetleri Ajansının Tokutei Ginou sitesinden takip et.
Japonca zorunlu mu?
Evet, Tip 1 için JFT-Basic veya JLPT N4 seviyesi zorunludur. Teknik stajyer geçmişi olanlara muafiyet tanınabilir.
Tip 1’den Tip 2’ye geçiş nasıl olur?
Yeterli iş deneyimi ve daha üst düzey beceri sınavını geçtikten sonra Tip 2’ye geçiş başvurusunda bulunulabilir. Şu an yalnızca inşaat ve gemi yapımı sektörlerinde mümkündür.
İşveren değiştirilebilir mi?
Evet, aynı sektör içinde işveren değişikliği mümkündür. Ancak farklı bir sektöre geçmek için o sektörün sınavını yeniden geçmen gerekir.