Japonya’da Araç Satın Alma

Kei araç mı, normal araç mı?

İlk kararın aracın sınıfı olur. Bu seçim vergiyi, tescil yerini ve evrak listesini değiştirir. Japonya’da küçük sınıfa 軽自動車 (kei jidōsha) denir, diğerlerine ise 登録車 (tōrokusha, tescilli araç) denir.

Kei araçların özel kullanımda plakası sarı zeminlidir. Dar sokaklı mahallelerde ve karlı kırsal bölgelerde çok yaygındır. Otoyolda uzun yol yapacaksan ya da dört kişiden kalabalık bir ailen varsa normal sınıfa bak.

Toplam ödeme tutarı kuralı

Eskiden bazı ilanlar düşük bir araç fiyatı yazar, masraflar pazarlıkta eklenirdi. 自動車公正取引協議会 (otomobil adil ticaret konseyi) kuralları bunu değiştirdi. 1 Ekim 2023’ten beri ikinci el ilanında 支払総額 yazmak zorunludur. Altında 車両価格 (araç fiyatı) ve 諸費用 (shohiyō, masraflar) ayrı ayrı gösterilir.

Toplam tutara şunlar girmek zorundadır: kalan aylar için zorunlu sigorta primi, muayenede alınan ağırlık vergisi ve yılın kalan aylarına düşen araç vergisi. Tescil ve park belgesi harçları ile bayinin tescil işlemini yapma ücreti de buna dahildir. Bu kalemlerden biri eksikse ilan kurala aykırıdır.

• Araç fiyatına gömülmesi gerekenler: Teslim öncesi temizlik, yağ ve akü gibi hafif bakım ile teslim öncesi kontrol ayrı masraf olarak yazılamaz.
• Toplama girmeyenler: Gönüllü sigorta, istediğin plaka numarası, başka ile tescil, adrese teslim ve senin istediğin aksesuarlar ayrıca faturalanabilir.
• Koşulu oku: Toplam tutar, bayinin bölgesinde tescil ve galeride teslim varsayımıyla hesaplanır. Başka bir ilde oturuyorsan fark çıkar.

Garanti ya da periyodik bakım paketi satışa zorunlu olarak ekleniyorsa bu tutar araç fiyatına dahil gösterilir. İlanda 定期点検整備付き (bakım dahil) ya da 定期点検整備なし (bakımsız) ibaresini ara.

İlk yıl maliyetinde neler var?

Toplam ödeme tutarı aracı yola çıkarır, ama ilk yılın tamamını göstermez. Bütçeni şu kalemlerle kur:

Yıllık vergiler

Araç vergisinde ölçü tarihi 1 Nisan’dır. O gün araç kimin adına kayıtlıysa o yılın vergisini o öder. Ödeme bildirimi mayıs başında gelir, son gün çoğu ilde 31 Mayıs’tır.

• 自動車税種別割 (jidōsha-zei shubetsuwari): Normal araçlar için il vergisidir. 1 Ekim 2019 sonrası ilk kez tescil edilen özel binek araçta 1.000 cc’ye kadar 25.000 yen, 1.500 cc’ye kadar 30.500 yen ödersin. 2.000 cc’ye kadar 36.000 yen, 2.500 cc’ye kadar 43.500 yendir. Yıl ortasında alınan yeni araçta ertesi aydan mart sonuna kadar ay hesabıyla ödenir.
• 軽自動車税種別割 (kei jidōsha-zei): Belediye vergisidir. İlk muayenesi Nisan 2015 ve sonrası olan özel kei binekte 10.800 yen, öncesindekilerde 7.200 yendir. Ay hesabı yoktur; nisanda aldığın kei aracın vergisi ertesi yıl başlar.
• Yaşlı araç zammı: Benzinli araçlarda 13, dizel araçlarda 11 yılı geçince vergi yaklaşık yüzde 15 artar. Kei araçta bu tutar 12.900 yene çıkar. Elektrikli ve benzinli hibrit araçlar bu zammın dışındadır.
• 自動車重量税 (jidōsha jūryō-zei): Ağırlık vergisidir ve yalnızca muayene sırasında ödenir. Tutarları shaken sayfasında bulursun.

Satın almada alınan 環境性能割 (kankyō seinō-wari) vergisi 31 Mart 2026’da kaldırıldı. Nisan 2026 ve sonrasında aldığın araçta bu kalem çıkmaz. Elektrikli araçlar için ağırlığa göre yeni bir vergi yöntemi ise 2028 ve sonrası için planlanıyor; oranlar henüz açıklanmadı.

Tescil adım adım

1. Park yerini ayarla: Normal araçta polis karakolundan 自動車保管場所証明書 (shako shōmei, park yeri belgesi) alırsın. Şartlar ve kei istisnası park sistemi sayfasında.
2. Mührünü tescil ettir: Normal araçta yeni sahip olarak 印鑑証明 istenir. Bunun için önce belediyede mühür kaydı yaptırırsın; yöntemi belediye sayfasında. Belge üç aydan eski olmamalıdır.
3. Evrakı topla: İkinci el devirde eski sahipten 譲渡証明書 (jōto shōmeisho, devir belgesi) ve onun mühür tasdik belgesi gelir. Kei araçta mühür tasdiki yerine üç ay içinde alınmış 住民票 (jūminhyō, ikametgâh belgesi) yeterlidir.
4. Başvur: Bayiden alırsan bu işi çoğunlukla bayi yapar ve ücreti toplam tutarda görünür. Bireysel satışta kendin gidersen normal araçta ulaştırma şubesine, kei araçta kei muayene kurumuna başvurursun.
5. Plakayı tak: Bölge değişirse plaka değişir. İstediğin numarayı seçmek ayrı ücretlidir ve toplam tutara girmez.

Ruhsat da değişti. 自動車検査証 (jidōsha kenshashō, araç ruhsatı) normal araçta Ocak 2023’ten, kei araçta Ocak 2024’ten beri IC çipli küçük bir karttır. Muayene bitiş tarihi ve sahibin adresi kartın üstünde yazmaz; çipte saklanır. Bilgiyi devletin 車検証閲覧アプリ (ruhsat görüntüleme uygulaması) ile okursun.

Taşındığında ya da adın değiştiğinde 15 gün içinde değişiklik başvurusu yapman gerekir. Bayilerin kullandığı çevrim içi ワンストップサービス (OSS) sistemi tescil, park belgesi ve vergiyi tek başvuruda toplar. Bireysel başvuruda My Number kartı gerekir; hangi işlemlerin açık olduğunu OSS portalından kontrol et.

Kredi ve taksit

Kredili alımda araç çoğu zaman 所有権留保 (shoyūken ryūho, mülkiyetin saklı tutulması) ile satılır. Ruhsatta sahip olarak bayi ya da kredi şirketi yazar, sen “kullanıcı” olarak görünürsün. Borç bitince mülkiyeti kendi adına aktarırsın.

• Oturum süresi: Kredi şirketleri genellikle oturum kartının bitiş tarihini ve iş geçmişini sorar. Şartlar şirkete göre değişir; başvurudan önce sor.
• Toplam faizi karşılaştır: Bayi kredisi ile bankanın araç kredisi arasında yıllık oran farkı olabilir. Sözleşmedeki 実質年率 (jisshitsu nenritsu, efektif yıllık oran) satırına bak.
• Erken kapama: Ülkeden ayrılma ihtimalin varsa erken ödeme şartını ve aracı satarken mülkiyetin nasıl çözüleceğini önceden sor.

İkinci el kontrol listesi

• Kalan muayene süresi: 車検残 (shaken zan) uzun olan araç, yakın zamanda büyük bir masraf çıkarmaz.
• Kaza onarımı: 修復歴 (shūfukureki, şasi onarım geçmişi) “var” ise fiyat düşer, ama sürüş güvenliğini de sorgula.
• Bakım defteri: 点検整備記録簿 (tenken seibi kirokubo) geçmiş bakımları ve kilometreyi gösterir.
• Kış koşulları: Karlı bölgedeysen dört çeker ve kış lastiği takımı ciddi fark yaratır.
• ETC cihazının setup durumu: Araçta ETC cihazı varsa setup (araç bilgisinin cihaza kaydı) yapılmış mı, bayiye sor; ayrıntı otoyollar ve ETC sayfasında.
• Toplam tutarın koşulları: İlandaki dipnot senin iline ve teslim yerine uyuyor mu, kontrol et.

Örnek senaryolar

• Fadime, Toyama’da hemşire: İlanda 380.000 yenlik bir kei araç görüyor, toplam ödeme tutarı 452.000 yen. Bayi “teslim hazırlık ücreti” diye ayrıca 30.000 yen isteyince Fadime bunun araç fiyatına dahil olması gerektiğini hatırlatıyor. Kalem faturadan çıkıyor.
• Ayten, Saitama’da yazılımcı: Bir tanıdığından 1.500 cc bir araç alıyor. Önce park belgesini, sonra belediyeden mühür tasdikini alıyor. Satıcının devir belgesini ve mühür tasdikini de toplayıp ulaştırma şubesinde tescili kendisi tamamlıyor.

Türkiye’den gelenler için notlar

• Noter yok, mühür var: Türkiye’deki noter satışının yerini burada tescil kurumu ve mühür tasdiki alır. Mührünü araç almadan önce kaydettir.
• Ehliyet önce gelir: Aracı almadan önce sürüş hakkını netleştir. Türk ehliyetini dönüştürme süreci Türk ehliyetini çevirme rehberinde.
• Direksiyon sağda: Trafik soldan akar. İlk haftalarda dönüşlerde ve otoparkta yavaş ol.
• Vergi mantığı farklı: Türkiye’deki gibi alımda büyük bir ÖTV yoktur; maliyetin büyük kısmı yıllık vergi, muayene ve park yerine yayılır.

Sık yapılan hatalar

• Park yerini sonraya bırakmak: Normal araç park belgesi olmadan tescil edilemez.
• 1 Nisan’ı hesaba katmamak: Devir 31 Mart’a kadar kaydedilirse o yılın vergisi yeni sahibe çıkar. 1 Nisan’dan sonra kaydedilirse satıcı öder; pazarlıkta bunu konuş.
• Gönüllü sigortayı teslimden sonraya bırakmak: Araç teslim edildiği an sigortasız yola çıkma.
• Ruhsat kartını okumadan almak: Muayene bitişi kartın üstünde yazmaz; uygulamayla ya da ön camdaki etiketle kontrol et.
• Bireysel alımda borç kontrolü yapmamak: Ruhsatta sahip olarak kredi şirketi yazıyorsa devir yapılamaz.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Sıradaki adım