Jigoku Mushi Buhar Mutfağı

Genel bakış

Jigoku Mushi, Beppu’nun Kannawa bölgesinde doğal sıcak kaynak buharında yemek pişirme geleneğidir. Kaynaklarda bu yöntemin yüzyıllardır kullanıldığı, yemeklerin kendine özgü tatlı ve yumuşak bir tat kazandığı yazılır.

Kannawa Onsen’in tarihi, Kamakura döneminde keşiş Ippen Shonin’in 1276’da buradaki kaynak sularını ve buharını insanların kullanımına uygun hâle getirdiğine dair anlatıya dayanır. Beppu’daki kaplıcalara ait en eski kayıtlardan biri ise 8. yüzyıla ait bölgesel kayıtta geçen “kırmızı kaynak” olarak yorumlanır. Edo döneminde hastalıklardan arınmak için kaplıca kürüne gelenler (toji) buhar ve sıcak suyu hem yıkanmak hem de yemek pişirmek için kullandı; 19. yüzyıl ortasına ait bir çizimli kayıtta yerlilerin bunu gündelik hayatta yaptıkları görülür.

Bugün Jigoku Mushi, bu geleneğin turistik ve yerel bir uzantısıdır. Adı “cehennem buharı” anlamına gelir; ancak buradaki “cehennem” ifadesi, kaynayan göletlere ve buhar çıkan yarıklara verilen jigoku adından gelir. Yemekler sıvıya batırılmaz, buharın doğrudan teması ile pişer; bu yüzden malzeme kendi tadını korurken hafif tuzlu bir mineral dokunuş kazandığı söylenir.

Ne görülür

Ziyaretçiler genellikle deniz ürünü, sebze ve yumurta gibi malzemeleri seçip buhar odasında pişirir. Süre malzemeye göre birkaç dakikadan yarım saate uzanır. Tesis kurallarına göre bazı yerlerde malzeme satın alınır, bazılarında kendi malzemeni getirebilirsin.

Pişirme alanı, betondan ya da taş-tuğladan yapılmış buhar odacıkları (jigoku-gama) etrafında kurulur. Bambu ya da metal sepetlere yerleştirilen malzeme odacığa indirilir, kapak kapatılır ve valf açılarak boruyla gelen kaplıca buharı odacığa yönlendirilir. Pişme süreleri malzemeye göre değişir: ıspanak gibi yeşillikler yaklaşık 3 dakikada, haşlanmış yumurta yaklaşık 10 dakikada olur; patates, kalın dilimli et ve deniz kabukluları gibi malzemeler ise yarım saat ya da daha uzun sürebilir. Bu süreler kaynaklara göre yaklaşık değerlerdir; buhar basıncına göre değişir.

Kannawa’da en bilinen yerlerden biri gönüllülerin işlettiği Jigoku Mushi Kobo Kannawa’dır; 2010’dan beri hizmet verir. Burada hazır malzeme setleri satın alınabilir; kaynaklarda buhar kullanımının 15-20 dakikalık bölümler üzerinden ve kabaca ¥340-400 civarında ücretlendirildiği belirtilir, ancak ücretler ve çalışma saatleri kaynaklar arasında farklı verilir. Alkol bu tesiste yasaktır. Yakınında ayak banyosu bulunan küçük bir park vardır. Bölgede ayrıca buharla pişirilmiş yumurta, tatlı patates, mısır ve karukan (pirinç unlu espons kek) gibi atıştırmalıklar satan tezgâhlar, jigoku-mushi purin yani buharla pişmiş krem karamel ve buharla yemek sunan lokantalar bulunur.

Nasıl gidilir

Kannawa, Beppu’dan otobüsle ulaşılır. Tesisler genellikle öğle saatlerinde açıktır; fiyat ve saatler yere göre değişir, güncel bilgi için resmî siteye bak. Buhar sıcaktır; talimatları dikkatle izle.

Kannawa, Beppu kent merkezinin yukarısında, buharların yükseldiği bir yamaç semttir. JR Beppu İstasyonu’ndan Kamenoi Otobüs’ün “Kannawa” yönlü hattına binilir; yolculuk yaklaşık 30 dakika sürer ve “Kannawa” durağında inildiğinde Kobo’ya yürüyüş yaklaşık bir dakikadır. Kobo kaynaklarda genellikle her ayın üçüncü çarşambası kapalı olarak anılır; tatil rastlarsa ertesi gün kapalıdır. Saatler ve ücretler değişebilir, resmî siteye bak. Kredi kartı kabul edilir, ancak rezervasyon kabul edilmediği belirtilir; kalabalıkta bekleme olabilir. Kaynaklardan birinde ortaokul çağı ve üstü için önerildiği yazılıdır.

İpuçları

• Öğlenden önce git; yoğun olabilir.
• Kapı ve buhar sıcak; eldiven ya da tavsiye edilen aracı kullan.
• Malzeme saatlerini personele sor.
• Çocuklarla dikkatli ol.
• Cehennem turuyla birleştir.
• Buhar yaklaşık 98 °C civarındadır; tesisin verdiği eldivenleri ve aletleri kullan, kapağı açarken yüzünü buhardan uzak tut.
• Buhar odacığı çevresi nemli ve kaygan olabilir; rahat, kaymayan ayakkabı giy ve ağır sepeti dikkatle kaldır.
• Alkol Kobo’da yasaktır; bira ya da sake istiyorsan alkol servis eden bir lokanta ya da ryokan seç.
• Son yıllarda bazı kaynaklarda Beppu’da buhar miktarının azaldığı belirtilir; bu nedenle pişme süreleri yazıdakinden farklı olabilir, personelin söylediği süreye uy.

Ne zaman gidilir

Yıl boyunca; kışın buharın sıcaklığı özellikle iyi gelir.

Kannawa’daki buhar yıl boyu çıkar, ancak mevsim ziyaret deneyimini değiştirir. Kış aylarında dışarısı serinken buhar odacığı başında beklemek rahatlatıcıdır; yazın ise güneş ve sıcak buhar bir arada yorucu olabilir. En yoğun saat öğle yemeği vaktidir; öğlenden biraz önce ya da öğleden sonra erken saatte gitmek bekleme süresini azaltır. Hafta sonları, bayram tatilleri ve sonbahar yaprak dönemi daha kalabalıktır. Beppu Cehennemleri turuyla aynı güne almak istiyorsan önce buhar yemeğini yemek, ardından cehennem göletlerini dolaşmak akışı kolaylaştırır.

Yakında ne var

Yakında Beppu Cehennemleri ve buharlı tatlılar var.

Kannawa’nın çevresi buhar ve kaplıca ile doludur. Umi Jigoku (Deniz Cehennemi), Chinoike Jigoku (Kan Gölü) ve Tatsumaki Jigoku (gayzer) gibi göletler Beppu Cehennemleri turunun duraklarındandır. Küçük bir bölgede dokuza yakın halka açık banyo bulunur; Kannawa Mushi-yu adlı geleneksel buhar odası ise bitkisel buharda terleme deneyimi sunar. Bunların ücretleri ve saatleri değişebilir. Beppu kent merkezinde Takegawara kum banyosu ve buharlı tatlılar yakın başka duraklardır.

Sık sorulan sorular

Sıradaki adım

Kaynaklar: GLT, Beppu ve Yufuin turizm kaynakları, Wikipedia, japan-guide, resmî web siteleri.