Japonya’da My Number

My Number nedir, kimde olur?

My Number, vergi, sosyal güvenlik ve afet işlemlerinde kullanılan ortak kimlik numarasıdır. Japon vatandaşı olup olmaman fark etmez; belediye kaydı olan orta ve uzun süreli kalan her yabancıya da verilir.

Numara bir kez verilir ve kural olarak ömür boyu değişmez. Japonya’dan ayrılıp yıllar sonra dönsen bile aynı numarayı kullanırsın.

Numara ile kart aynı şey değildir: numarayı herkes alır, fotoğraflı plastik kart ise başvuru yapanlara verilir.

Numaranı kimler ister?

• İşveren: Maaş vergisi ve sosyal sigorta kaydı için ilk iş gününde ya da öncesinde ister.
• Belediye: Sağlık sigortası, emeklilik ve çocuk yardımı gibi işlemlerde formlarda numara alanı vardır.
• Vergi dairesi: Kendi beyannameni verirken numaranı yazarsın; ayrıntılar vergi rehberinde.
• Banka ve aracı kurum: Yatırım hesabı ve yurt dışı para transferi gibi işlemlerde numara istenir.

Numaranı yalnız yasal gerekçesi olan kurumlara ver; ev sahibi, spor salonu ya da kafe üyeliği gibi işlerde My Number istenmez ve kimlik için residence card yeterlidir.

Bildirim mektubu: 個人番号通知書 (kojin bangō tsūchisho)

Adres kaydından sonra numaran, kayıtlı adresine posta ile gönderilir. 25 Mayıs 2020’den beri eski plastik “bildirim kartı” yerine kâğıt bir mektup kullanılıyor.

Mektup fotoğraf içermediği için tek başına kimlik yerine geçmez. Yine de numaranı kanıtlamak için işverenler bu mektubun kopyasını isteyebilir; mektubu güvenli bir dosyada sakla.

Mektupla birlikte kart başvuru formu da gelir ve formun üzerindeki QR kod, telefonla başvurunun en hızlı yoludur.

Kart başvurusu adım adım

1. Yöntemi seç: Akıllı telefon, bilgisayar, fotoğraf kabini ya da posta ile başvurabilirsin.
2. Fotoğrafı yükle: Telefonla çekilmiş, düz arka planlı yakın tarihli bir fotoğraf yeterlidir.
3. Bildirimi bekle: Kart hazır olunca belediyeden 交付通知書 (kōfu tsūchisho, teslim bildirimi) gelir.
4. Belediyede teslim al: Residence card ve teslim bildirimiyle gidersin; çoğu belediyede randevu gerekir.
5. Şifreleri belirle: Teslimde 6–16 karakterli bir imza şifresi ve üç adet 4 haneli şifre belirlersin; üç 4 haneli şifreyi aynı yapabilirsin.

Dijital Ajans’a göre kart yaklaşık bir ayda hazır olur; bazı belediyeler bir ila iki ay der, ilk kart ise ücretsizdir.

• Hızlı kart, 特急発行 (tokkyū hakkō): Yurt dışından ilk gelişinde adres kaydıyla birlikte başvurursan belediye kartı genelde yaklaşık bir haftada verebilir. Başvuru, adres kaydından sonraki 30 gün içinde yapılır; ücret ve şartlar belediyeye göre değişir. Örneğin Shinjuku’da kayıp kart için hızlı yeniden düzenleme 2.000 yendir.

Kart ne işe yarar?

Sağlık sigortasında My Number

Eski sağlık sigortası kartları 2 Aralık 2024’ten sonra yeni basılmadı ve geçerlilikleri 1 Aralık 2025’te sona erdi, bu yüzden bugün muayene için iki yolun var.

• Maina hokenshō: My Number kartını sigorta kaydınla eşleştirirsin. Eşleştirmeyi ilk muayenede hastanedeki kart okuyucuda ya da Mynaportal’da yapabilirsin.
• Shikaku kakuninsho: 資格確認書 (sigorta kapsam belgesi), eşleşmiş kartı olmayan kişiye sigortası tarafından başvuru beklemeden ücretsiz gönderilir.

Kartı almaya karar vermediysen bu belgeyle tedavi olmaya devam edebilirsin; sigortaya kayıt ve primler sağlık sigortası sayfasında anlatılıyor.

Mynaportal neleri kolaylaştırır?

Mynaportal, devletin kişisel işlem sitesidir ve uygulaması da vardır. Giriş için My Number kartını telefonuna okutur, 4 haneli şifreni girersin.

• Taşınma: Şehir değiştirirken çıkış bildirimini çevrim içi verirsin; süreç adres kaydı sayfasında.
• Sağlık kayıtları: İlaç ve muayene geçmişini, sağlık harcamalarını görürsün.
• Vergi: e-Tax ile bağlantı kurup beyanname bilgilerini otomatik doldurabilirsin.
• Emeklilik: Nenkin kaydını ve prim geçmişini görebilirsin; konu nenkin sayfasında.

Yabancılar için geçerlilik ve vize uzatması

Japon vatandaşı yetişkinlerde kart, verildiği tarihten sonraki 10. doğum gününe kadar geçerlidir, yabancılarda ise kartın süresi kalış süresinin bitişine bağlanır. Elektronik sertifika ise yaştan bağımsız olarak 5. doğum gününde sona erer.

Vizen uzatıldığında My Number kartı kendiliğinden uzamaz: yeni residence card ile belediyeye gidip kartın geçerlilik süresini güncelletmen gerekir, aksi hâlde kart geçersiz kalır ve yenisi ücretli olur.

14 Haziran 2026’dan beri bu ikinci ziyareti atlamanın yolu, birleşik tokutei zairyū kādo’dur. Göç idaresinde uzatma başvurusuyla birlikte istenir; ücreti ve teslim süresi residence card sayfasında.

Ehliyetle birleşme (maina menkyoshō)

24 Mart 2025’ten beri ehliyet bilgisi My Number kartının çipine kaydedilebiliyor. Yalnız birleşik kartı, yalnız plastik ehliyeti ya da ikisini birden tutabilirsin.

Yurt dışında araç kullanacaksan dikkat et: Japonya’nın Londra Büyükelçiliği, kartın ön yüzünde ehliyet bilgisi görünmediği için yurt dışında plastik ehliyetin taşınmasını öneriyor. Türk ehliyetinden geçiş için araç ve ehliyet bölümüne bak.

Kayıp, yenileme ve ayrılış

• Kayıp: マイナンバー総合フリーダイヤル (mainanbā sōgō furī daiyaru, ücretsiz çağrı hattı) üzerinden kartı hemen kullanıma kapattır, ardından polise ve belediyeye bildir.
• Yeniden düzenleme ücreti: Tokyo Edogawa örneğinde elektronik sertifikalı kart 1.000 yen, sertifikasız kart 800 yendir.
• Japonya’dan ayrılış: Yurt dışına taşınırken kartı belediyeye iade edersin; kart çıkıştan sonra geçersiz olur.

Örnek senaryolar

Senaryo 1, Sendai’de araştırmacı Gizem (30): Adres kaydından üç hafta sonra bildirim mektubunu alıyor. Aynı akşam QR kodla telefondan kart başvurusu yapıyor ve beşinci haftada kartını teslim alıyor.

Senaryo 2, Nagoya’da mühendis Tolga (38): Vizesi üç yıl uzatılıyor ama My Number kartını güncellemeyi unutuyor. Kart geçersiz kalınca hastanede shikaku kakuninsho kullanıyor, sonra ücret ödeyerek yeni kart çıkarıyor.

Senaryo 3, Tolga’nın bir sonraki uzatması: Bu kez göç idaresinde birleşik kartı istiyor. Teslim on gün kadar uzun sürüyor ama belediyeye ayrıca gitmiyor.

Sık yapılan hatalar

• Mektubu atmak: Bildirim mektubu kimlik değildir ama numarayı kanıtlar. Dosyanda sakla.
• Şifreyi unutmak: Art arda yanlış denemede şifre kilitlenir ve açtırmak için belediyeye gitmen gerekir. Şifreleri güvenli bir yere not et.
• Vize uzatmasından sonra güncellememek: Kart kendiliğinden uzamaz. Yeni residence card ile belediyeye git ya da birleşik kartı iste.
• Numarayı gereksiz yere vermek: Yasal gerekçesi olmayan kurumlara numara verme; kimlik için residence card yeter.
• Kartı fotokopiyle paylaşmak: Arka yüzdeki numarayı içeren kopyayı yalnız işverene ve resmî kurumlara ver.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Sıradaki adım