Japonya’da İş Bulma

Japonya’da iş bulmak için önce ne gerekir?

İlk şart, yapacağın işin oturum statünle uyumlu olmasıdır. Japonya’da çalışma izni ayrı bir kart değildir, oturum statüsünün (在留資格, zairyū shikaku) içinde tanımlıdır.

Türkiye’den başvuruyorsan genellikle önce iş teklifi alırsın. Ardından işveren Göç İdaresi’ne senin adına uygunluk belgesi (在留資格認定証明書, zairyū shikaku nintei shōmeisho) başvurusu yapar. Bu belgeyle Japon temsilciliğinden vize alırsın. Yani “sponsor” dediğimiz şey, bu başvuruyu üstlenen işverendir.

Japonya’da öğrenci ya da başka bir statüdeysen işe girince statü değişikliği yaparsın. Bu işlemin ayrıntıları statü değişikliği rehberinde anlatılıyor.

Hangi statüyle hangi işe başvurabilirsin?

Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan durumları özetler. Statü türlerinin tamamını vize türleri sayfasında bulabilirsin.

Öğrencilerin yarı zamanlı çalışma kuralları öğrenci çalışma izni sayfasında yer alıyor. Uygun ülke vatandaşları için bir seçenek de working holiday programıdır.

Yeni mezun musun, deneyimli aday mı?

Japon şirketleri iki ayrı alım düzeni kullanır ve hangisine girdiğin bütün takvimini belirler.

• Yeni mezun alımı (新卒一括採用, shinsotsu ikkatsu saiyō): Öğrenciler mezuniyetten yaklaşık bir yıl önce iş aramaya başlar. Bu döneme 就活 (shūkatsu, iş arama faaliyeti) denir ve işe başlangıç genellikle nisan ayıdır.
• Deneyimli aday alımı (中途採用, chūto saiyō): İlanlar yıl boyunca açılır. Şirket belirli bir pozisyon için hemen başlayabilecek kişi arar.

Hükümetin şirketlerden istediği güncel takvim ve başvuru zamanlaması iş arama rehberinde ayrıntılı anlatılıyor. Japon ve yabancı sermayeli şirketlerin alım farkları için Japon şirketleri ve yabancı şirketler sayfalarına bakabilirsin.

Adım adım iş bulma yol haritası

1. Statünü netleştir: Başvuracağın işin statünle uyumlu olup olmadığını kontrol et.
2. Hedefini daralt: Sektörü, şehri ve Japonca seviyene uygun iş türünü seç.
3. İlan kanallarını belirle: İş siteleri, ajanslar, şirket kariyer sayfaları ve Hello Work birlikte kullanılır; karşılaştırma iş siteleri sayfasında.
4. Belgelerini hazırla: Standart özgeçmiş formu rirekisho, ayrıntılı iş geçmişi ise shokumu keirekisho olarak istenir.
5. Mülakata hazırlan: Çoğu şirkette birden fazla görüşme turu yapılır; hazırlık için mülakat rehberini oku.
6. Teklifi incele: İmzalamadan önce sözleşme türünü ve koşullarını iş sözleşmesi rehberine göre kontrol et.

Ücretsiz kamu desteği istiyorsan Hello Work ve yabancılara özel istihdam merkezleri iyi bir başlangıç noktasıdır.

İş teklifi aldıktan sonra süreç nasıl ilerler?

Teklifi kabul ettiğinde iş bitmez, çünkü vize ve oturum adımları şirketle birlikte yürür.

1. Belgeleri teslim et: Şirket diploma, pasaport kopyası ve fotoğraf gibi belgeleri ister.
2. Uygunluk belgesini bekle: İşveren veya vekili, belgeyi Japonya’daki bölge göç bürosuna başvurarak alır.
3. Vizeni al: Belge sana ulaşınca Japonya’nın Türkiye’deki temsilciliğine vize başvurusu yaparsın.
4. Japonya’ya gir: Havalimanında oturum kartın (在留カード, zairyū kādo) verilir; ayrıntılar oturum kartı sayfasında.

Japonya’da zaten yaşıyorsan bu adımların yerine statü değişikliği başvurusu yaparsın. Her iki durumda da işe başlama tarihini göç işlemlerinin süresine göre planlamak gerekir.

Yabancı adaya kapı hangi işlerde daha açık?

Mühendis/Uzman statüsü (技術・人文知識・国際業務, gijutsu・jinbun chishiki・kokusai gyōmu) en yaygın beyaz yaka yoludur. Göç İdaresi bu statüye örnek olarak mühendis, tercüman, tasarımcı, özel dil öğretmeni ve pazarlama çalışanını sayar.

Bu statüde işin, eğitiminle ya da belgelenmiş iş deneyiminle bağlantılı olması beklenir. Yabancı kültüre dayalı işlerde en az 3 yıl deneyim aranır, ama çeviri ve dil öğretiminde üniversite mezunları bu şarttan muaftır. Bakım, inşaat ve gıda gibi alanlarda ise beceri ve Japonca sınavına dayalı 特定技能 (tokutei ginō, belirli beceri) statüsü öne çıkar.

Bu bölümdeki rehberler

Japonca seviyesi ne kadar önemli?

Japonca seviyen, başvurabileceğin ilan sayısını doğrudan belirler. Japon şirketlerinin büyük kısmı iş yazışmalarında akıcı Japonca bekler.

Yazılım, yabancı sermayeli şirketler ve dil öğretimi gibi alanlarda İngilizce ile başlamak mümkündür. Yine de günlük yaşam ve terfi için Japonca her zaman avantajdır. Bazı dil ağırlıklı işlerde vize başvurusunda dil belgesi istenebiliyor; kural JLPT rehberinde açıklanıyor.

İş ortamındaki saygı dili ve yazışma kalıpları için iş Japoncası bölümünü kullanabilirsin.

Sık yapılan hatalar

• Statüye uymayan işe başvurmak: Teklif alsan bile iş içeriği statüne uymuyorsa vize çıkmaz.
• Batı tipi CV ile yetinmek: Japon şirketlerinin çoğu rirekisho formatını bekler.
• Yeni mezun takvimini kaçırmak: Mezuniyete birkaç ay kala başlamak çoğu büyük şirkette geç kalmak demektir.
• Tek kanala güvenmek: Yalnızca bir siteye bakmak seçeneklerini gereksiz yere daraltır.
• Teklifi yazılı görmeden kabul etmek: Ücret, çalışma saati ve sözleşme süresini yazılı iste.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

Sıradaki adım